Kripto spot savdosi va kripto fyuchers savdosi: farqi nimada?


Kirish
Spot savdosi va fyuchers savdosi kriptovalyuta savdosining ikkita eng keng tarqalgan usuli hisoblanadi, ammo ular juda farqli ravishda ishlaydi. Spot savdosi haqiqiy aktivni darhol sotib olish va unga egalik qilishni anglatadi. Fyuchers savdosi aktivga albatta egalik qilmasdan, uning narxiga asoslangan shartnoma tuzishni anglatadi. Ikkalasi ham treyderlarga bozorda ishtirok etish imkonini beradi, lekin ular juda xilma-xil xavf va murakkablik darajalariga ega.
Spot savdosi nima?
Spot savdosi kriptovalyuta savdosining eng oddiy shaklidir. Spot bozorida Bitcoin sotib olganingizda, siz ushbu Bitcoinga egalik qilasiz. Uni xohlagan vaqtda saqlashingiz, otkazishingiz yoki sotishingiz mumkin. Foyda siz sotib olgandan keyin narxning ko`tarilishidan kelib chiqadi, chunki siz haqiqiy aktivga egasiz.
Fyuchers savdosi nima?
Fyuchers savdosi aktivning ozi emas, balki uning narxiga asoslangan shartnomani oz ichiga oladi. Treyderlar narx ko`tarilganda foyda keltiradigan uzun pozitsiyani (long) yoki narx pasayganda foyda keltiradigan qisqa pozitsiyani (short) ochishlari mumkin. Fyuchers shartnomalari, shuningdek, leverajdan foydalanishi mumkin, bu treyderga kamroq kapital bilan kattaroq pozitsiyani boshqarishga imkon beradi.
Egalik qilish - bu asosiy farq
Spot savdosida siz aktivga ega bolasiz. Fyuchers savdosida siz aktiv narxiga boglangan shartnomaga ega bo`lasiz.
- Spot = siz haqiqiy tangani saqlaysiz.
- Fyuchers = siz tanganing o`zini emas, balki shartnomani saqlaysiz.
Leveraj va xavf
Spot savdosida odatda leverajdan foydalanilmaydi, shuning uchun xavf kiritilgan sarmoya miqdori bilan cheklanadi. Fyuchers savdosida odatda leverajdan foydalaniladi, bu esa foyda va zararni kopaytirishi mumkin. Leverajli fyuchers pozitsiyasiga qarshi kichik narx harakati tugatilishiga (likvidatsiya) olib kelishi mumkin, bunda birja keyingi yoqotishlarning oldini olish uchun pozitsiyani yopadi.
Moliyalashtirish stavkalari
Moliyalashtirish stavkalari - bu muddatsiz fyuchers shartnomalarida long va short treyderlari ortasida ayirboshlanadigan davriy tolovlar. Ular muddatsiz shartnoma narxini asosiy spot narxiga yaqin ushlab turishga yordam beradi. Agar stavka ijobiy bolsa, long pozitsiyalar short pozitsiyalarga tolaydi, bu odatda osish talabi muddatsiz narxlarni spotdan yuqoriga surgani uchundir; salbiy bolganda, short pozitsiyalar long pozitsiyalarga tolaydi. Tolov faqat kiritilgan marja emas, balki pozitsiyaning toliq nominal qiymati asosida hisoblanadi. Masalan, $100,000 miqdoridagi pozitsiyada 0,01% stavka $10 ga teng. Birjalar odatda moliyalashtirishni har sakkiz soatda hisob-kitob qiladi, ammo intervallar farq qilishi mumkin. Leveraj nominal xavfni oshirganligi sababli, moliyalashtirish, ayniqsa tunda yoki gavjum bozorlarda pozitsiyani ushlab turish narxiga sezilarli tasir ko`rsatishi mumkin.
Muddatli va muddatsiz shartnomalar
An'anaviy fyuchers shartnomalari yaroqlilik muddatiga ega bolib, undan keyin shartnoma hisob-kitob qilinadi. Kopgina kriptovalyuta birjalari buning orniga muddatsiz fyucherslarni taklif qiladi, ularning yaroqlilik muddati yoq va marja talablari bajarilsa, cheksiz muddatga saqlanishi mumkin.
Nima uchun treyderlar spot savdosini tanlaydilar
Spot savdosi marja, moliyalashtirish stavkalari yoki tugatilish xavfi kabi qoshimcha murakkabliklarsiz aktivni togridan-togri saqlashni xohlaydigan treyderlarga mos keladi. Bu kopincha yangi boshlanuvchilar uchun osonroq kirish nuqtasi sifatida qaraladi.
Nima uchun treyderlar fyuchers savdosini tanlaydilar
Fyuchers savdosi ham osayotgan, ham tushayotgan bozorlarda foyda kormoqchi bolgan yoki kamroq boshlangich sarmoya bilan bozorda ko`proq ishtirok etishni xohlaydigan treyderlar uchun mos keladi. Bu moslashuvchanlik yuqoriroq xavf bilan birga keladi va odatda marja, leveraj va bozor sharoitlarini chuqurroq tushunishni talab qiladi.
Asosiy xulosalar
- Spot savdosi haqiqiy aktivga egalik qilishni anglatadi, fyuchers savdosi esa aktiv narxiga bog`langan shartnomani saqlashni anglatadi.
- Fyuchers savdosi treyderlarga narxlarning kotarilishidan ham, pasayishidan ham daromad olish imkonini beradi va kopincha leverajdan foydalanadi, spot savdosi esa odatda bunday qilmaydi.
- Spot savdosi pastroq xavf va murakkablikka ega boladi, fyuchers savdosi esa koproq moslashuvchanlikni taklif qiladi, ammo tugatilishni (likvidatsiya) o`z ichiga olgan yuqoriroq xavf bilan birga keladi.